تبلیغات
یا صاحب الزمان (عج)
Untitled Document
دریافت کد خوش آمدگویی
دعای فرج
10:35 ق.ظ
999
حقوق پدران معنوی به گردن ما!!
"پدر معنوی " به چه معناست؟ چه کسی پدر معنوی است و آیا بر گردن ما حقی دارد؟


پدر معنوی در فرهنگ اسلام به كسی كه نقش موثری در تعلیم و پرورش ابعاد روحی، شخصیتی و انسانی ما دارد، توجه زیادی شده است، پیامبر اسلام ـ صلّی الله علیه و آله ـ فرمودند: من و علی ـ علیه السلام ـ پدران معنوی این امت هستیم و حق ما بر این امت از حق پدر تنی آنان بزرگتر است.(1)

چون اگر به دستورات حیات بخش ما عمل شود ثمره آن بهشت و رضوان خدا خواهد بود و اگر نافرمانی شود جهنم و غضب خدا نتیجه آن خواهد بود. و نیز پیامبر صلی الله علیه و آله فرمودند: اگر امت من ناسپاسی كنند و حق زحمات رسالت من و اهل بیت مرا رعایت نكنند، مورد لعنت و عاق ما كه پدران معنوی شماییم قرار می‌‌گیرند.

پدر معنوی انسان نقش بسیار زیادی در زندگی واقعی انسان (آخرت) دارد، چرا كه به فرموده قرآن زندگی تنها به این لذت جسمانی و حیوانی، پوشاک، فرزند، شهرت و مال و...) محدود نمی‌شود.(2) 

امام علی علیه‏ السلام ، فرزندش امام حسن علیه‏ السلام را صدا زد و فرمود: یا ابا محمد! بالای منبر برو و خدای را زیاد ستایش کن و از جدّت رسول خدا صلی الله علیه و آله به بهترین وجه یاد کن و آن گاه بگو: «لَعَنَ اللهُ وَلداً عَقَّ أبَوَیْهِ لَعَنَ اللهُ وَلَداً عَقَّ أبَوَیْهِ لَعَنَ اللهُ وَلَداً عَقَّ أبَوَیْهِ، لَعَنَ اللهُ عَبْداً أبَقَ عَنْ مَوَالِیهِ لَعَنَ اللهُ غَنَماً ضَلَّتْ عَنِ الرَّاعِی؛ از رحمت خدا دور باد فرزندی که عاقّ پدر و مادر خود شود. از رحمت خدا دور باد فرزندی که عاق پدر و مادر خود شود. از رحمت خدا دور باد فرزندی که عاق پدر و مادر خود شود. از رحمت خدا دور باد بنده ای که از مولا و سروران خود فرار کند. از رحمت خدا دور باد گوسفندی که از چوپان خود [دور و] گمراه شود.»

اهل بیت علیهم ‏السلام به عنوان پدران مردم معرفی شده اند که حقّ حیات بر گردن شیعیان و پیروان خود دارند. بزرگان و علمای دینی همواره در حفظ احترام پدران امت پیشرو بوده اند. در احوال مرحوم «مقدّس اردبیلی» می گویند: ایشان سال های متمادی [بیش از 15 سال] که در نجف بود، به احترام حضرت امیرالمومنین علیه‏ السلام پایشان را دراز نکردند؛ بلکه نشسته یا به حال سجده می خوابیدند

امام حسن علیه ‏السلام بالای منبر رفت و دستور پدر را اطاعت کرد. مومنان گرد او جمع شدند و عرض کردند: یابن امیرالمومنین! و یابن بنت رسول الله! کلامت را توضیح بده! حضرت علیه‏ السلام فرمود: جواب را از پدرم امیرمومنان علیه‏ السلام بگیرید! مردم نزد حضرت علیه‏ السلام آمدند و پرسیدند: منظور از کلماتی که فرزندت حسن علیه ‏السلام گفت، چیست؟ حضرت علیه ‏السلام فرمود: روزی با رسول خدا صلی الله علیه و آله نماز خواندم، آن گاه حضرت دست راست خود را بر شانه ام زد و مرا به سینه چسبانید و فرمود: «یَا عَلِیُّ! فَقُلْتُ: لَبَّیْکَ یَا رَسُولَ الله! قالَ: اَنَا وَ اَنْتَ اَبَوا هَذِهِ الْاُمَّة، فَلَعَنَ اللهُ مَنْ عَقَّنَا، قُل: آمِینَ! قُلْتُ: آمِینَ. قالَ: اَنَا وَ اَنْتَ مَوْلَیَا هَذِهِ الْاُمَّةِ، فَلَعَنَ اللهُ مَنْ اَبَقَ عَنَّا، قُلْ: آمِینَ! قُلْت: آمِینَ. ثُمَّ قَالَ: اَنَا وَ اَنْتَ رَاعِیا هَذِهِ الْاُمَّةِ، فَلَعَنَ اللهُ مَنْ ضَلَّ عَنَّا، قُلْ: آمِینَ! قُلْتُ: آمِینَ؛
ای علی! گفتم: لبیک ای رسول خدا! فرمود: من و تو پدران این امت هستیم، پس خدا لعنت کند کسی که عاقّ ما شود! بگو: آمین! گفتم: آمین. سپس فرمود: من و تو مولا و سرور این امت هستیم، پس خدا لعنت کند کسی که از ما بگریزد! بگو: آمین! گفتم: آمین. آن گاه فرمود: من و تو [سرپرست و] راهنمای این امّت هستیم، پس خدا لعنت کند کسی که از ما گمراه شود! بگو: آمین! گفتم: آمین.»
امیرمومنان علیه‏ السلام در ادامه فرمود: شنیدم کس دیگری نیز با ما آمین می گوید. از رسول خدا صلی الله علیه و آله پرسیدم: صدای کیست؟ فرمود: جبرئیل.»(3) 
به هر حال، اهل بیت علیهم ‏السلام به عنوان پدران مردم معرفی شده اند که حقّ حیات بر گردن شیعیان و پیروان خود دارند.
بزرگان و علمای دینی همواره در حفظ احترام پدران امت پیشرو بوده اند. در احوال مرحوم «مقدّس اردبیلی» می گویند: ایشان سال های متمادی [بیش از 15 سال] که در نجف بود، به احترام حضرت امیرالمومنین علیه‏ السلام پایشان را دراز نکردند؛ بلکه نشسته یا به حال سجده می خوابیدند.  

تنها كسی پدر معنوی انسان است كه بتواند انسان را به رشد و كمال حقیقی برساند و استعدهای والای فطری او را پرورش دهد به همین دلیل است كه روایات ما در مورد علم (كه حیات حقیقی به آن است) عالم وارسته كه به علم خود عمل می‌كند و دلسوزانه هدایتگری می‌كند، سفارش و توجه زیادی شده است، البته هر معلم و استادی حقی به گردن انسان دارد ولی كسی كه حیات واقعی انسان (بهشت و قرب خدا) را تضمین می‌كند حق والاتری دارد، چرا كه او انسان را به كمال ابدی نزدیک ‌تر می‌كند

آیا هر معلم و استادی پدر معنوی است؟

تنها كسی پدر معنوی انسان است كه بتواند انسان را به رشد و كمال حقیقی برساند و استعدهای والای فطری او را پرورش دهد به همین دلیل است كه روایات ما در مورد علم (كه حیات حقیقی به آن است)(4) عالم وارسته كه به علم خود عمل می‌كند و دلسوزانه هدایتگری می‌كند، سفارش و توجه زیادی شده است، البته هر معلم و استادی حقی به گردن انسان دارد ولی كسی كه حیات واقعی انسان (بهشت و قرب خدا) را تضمین می‌كند حق والاتری دارد، چرا كه او انسان را به كمال ابدی نزدیک ‌تر می‌كند و راه هدایت را به انسان نشان می‌دهد و خطرهای مسیر زندگی حقیقی (غفلت و گناه) را به او گوش‌زد می‌كنند در واقع قداست آنها به خاطر قداست دینداری آنهاست.

چه خوب است پدران بتوانند خود نقش پدر معنوی را نیز برای فرزندان خود ایفا كنند و اگر خود بضاعت معنوی ندارند، ‌دست فرزندانشان را در دست پدران معنوی (ائمه معصومین،‌ پیامبران الهی، قرآن، احادیث اهل بیت، و شیوة زندگی آنها و اصحاب خاص و عالمان ربانی و كتاب‌های دینی و مذهبی آنان) قرار دهند تا به رشد و كمال فرزندان خود كمک كنند.

 

پی نوشت:

1. قمی، عباس، الفصول العلیه در بیان مناقب و فضائل امیر المومنین، موسسه در راه حق، ص 68.
2. عنكبوت:4.
3. حجتی، سید محمد باقر، آداب تعلیم و تربیت در اسلام، دفتر نشر فرهنگ اسلامی، ص 320.
3 . معانی الأخبار، ابن بابویه، ص‏118.

4. محمدی ری شهری، محمد، میزان الحكمه، باب علم




طبقه بندی: اعنقادی_مذهبی، اخلاقی، خواندنی های جالب!!،